Veel gestelde vragen
Woordenlijst
Zoek geavanceerd
Home
Middeleeuwen
items
Adressen
1400-1420: Torenuurwerken Winkel
Print
De oudst bewaardgebleven torenuurwerken in Nederland regelden bestuur en kerkgang.
Torenuurwerken te Maastricht en Winkel
Vanaf de tweede helft van de 14de eeuw verschijnen er torenuurwerken in Nederland. Zo moeten er reeds torenuurwerken hebben bestaan in Maastricht (1367), Utrecht (1369), Deventer (1370), Middelburg (1371), Venlo (1389) en Arnhem (1395). Aernt Gherijts was in 1393 door Albrecht van Beieren aangesteld als klokkensteller van de klok aan het hof van Den Haag. Ook vervaardigde hij het torenuurwerk van de Buurkerk in Utrecht. De stadsuurwerkmaker Henric van Thoren wordt vermeld als vervaardiger van het uurwerk uit de St. Janstoren te Maastricht, rond 1396. Het torenuurwerk in het Dinghuis te Maastricht (ca. 1400) en dat in de Hervormde Kerk te Winkel van ca. 1420 gelden als de oudste nog bestaande uurwerken in Nederland. Deze bestaan uit een gaand werk en een slagwerk, opgebouwd binnen een
kooiframe
met vier hoekstijlen. Het eerste astronomische torenuurwerk in Nederland was dat in de St. Jan van 's-Hertogenbosch, gemaakt door Pieter Woutersz. Soerendonk in 1513. Het was voorzien van een klokkenspel met negen bellen en een
figuurmechaniek
met voorstellingen van de Aanbidding der Wijzen en het Laatste Oordeel. Dit uurwerk is verloren gegaan in 1858. Er resteert slechts een deel van de bekroning.
Bronnen: A. Lehr: Het astronomisch kunstuurwerk (Asten 1977); A. Lehr: De geschiedenis van het astronomisch kunstuurwerk ('s-Gravenhage 1981); Houtkooper: Ein altes Turmuhrwerk aus Nordholland (Alte Uhren und moderne Zeitmessung, nr.1 1989); P.Th.R. Mestrom: Limburgse klokken en hun makers (Maastricht 1997); E. Fraiture: Uurwerkmakers en uurwerknijverheid in Vlaanderen (Leuven 2002)
Afbeeldingen:
1) Het uurwerk na restauratie
2) Aanzicht op gaand- en slagwerk
1
2
Copyright
Disclaimer
Credits
English