Stichting Boom-Time: Tijd voor klokken

items

1475-1485: Almanus-manuscript




Almanus-manusscript
De Duitse lekenbroeder Paulus Almanus beschreef rond 1475 te Rome dertig bijzondere huisuurwerken, waarvan 8 met veeraandrijving en 22 met gewichten. Hiertoe behoort een gecompliceerde twaalfuursklok met speelwerk en wekker, vervaardigd in Vlaanderen. Deze klok (nr. 10), beschreven vóór november 1477, vormt het meest ingewikkelde uurwerk uit het manuscript. Het was in het bezit van Oliviero Carafa (+ 1511), kardinaal van Napels, van wie ook twee uurwerken met veeraandrijving zijn beschreven. Een ander uurwerk is voorzien van een zogeheten snek: een voorziening om de afnemende veerspanning te compenseren en de aandrijfkracht gelijkmatig op de raderen over te brengen. Dit onderdeel is reeds afgebeeld in een miniatuur van ca. 1455 (Zie kadertekst 'Horologium Sapientiae'). Het manuscript wordt bewaard in de Universiteitsbibliotheek van Augsburg (D). Een reconstructie van klok nr. 10 wordt bewaard en getoond in het Nationaal Museum van Speelklok tot Pierement te Utrecht. Bron: J.H. Leopold: The Almanus Manuscript (London 1971) Afbeeldingen: 1) Reconstructie klok 10 (NMSP) 2) Almanusmanuscript (U.B. Augsburg) 3) Almanusmanuscript (U.B. Augsburg)

	Gerelateerde links
	-	Museum van Speelklok tot Pierement